Այս հոդվածը նոր շարքի սկիզբն է, որը նվիրված է հաջողված և նորարար արևային էներգիայի նախագծերին՝ հիմնականում շեշտադրելով շինության մեջ ինտեգրված արևային վահանակները (BIPV)։ Ընտրված տեղական և միջազգային օրինակների ուսումնասիրությունների միջոցով այս շարքը նպատակ ունի բացահայտել ժամանակակից BIPV լուծումների ամբողջ ներուժը՝ հանրային շենքերից մինչև ժամանակակից բնակելի և կոմերցիոն ճարտարապետություն։ Իրական նախագծերի վերլուծությամբ մենք ձգտում ենք հասկանալ, թե ինչպես կարող են այս տեխնոլոգիաները հարմարեցվել տարբեր ճարտարապետական կառույցների, կլիմայական պայմանների և շուկաների համար, այդ թվում՝ Հայաստանում։
Ժամանակակից ճարտարապետները կիրառում են էներգախնայող մոտեցումներ, որոնք էապես տարբերվում են արևային համակարգերի ավանդական տեղադրումից:
Այս մոտեցման արդյունքում ձևավորվել են շենքերում ինտեգրված արևային վահանակների (BIPV) համակարգերը՝ մի լուծում, որը արևային տեխնոլոգիաները բնական կերպով ներառում է ճարտարապետական տարրերի մեջ, ինչպիսիք են տանիքները, ֆասադները և ծածկերը։ Սա էապես տարբերվում է ավանդական արևային վահանակների տեղադրումից, երբ դրանք տեղադրվում են արդեն ավարտված շենքերի վրա, քանի որ BIPV համակարգերը նախագծվում են որպես շենքի անբաժանելի բաղադրիչ։ Դրանք ունեն երկակի նպատակ՝ արտադրել մաքուր էլեկտրաէներգիա և միաժամանակ ծառայել որպես ճարտարապետական, կառուցվածքային և էսթետիկ լուծում։ Արդյունքում արևային տեխնոլոգիան դառնում է գրեթե անտեսանելի, սակայն լիարժեք ազդեցիկ՝ լիովին համապատասխանելով նախագծի գործառնական և էսթետիկ պահանջներին։
Այս համատեքստում BIPV-ն ավելին է, քան պարզապես էներգետիկ լուծում։ Այն մի փիլիսոփայություն է, որը հնարավորություն է տալիս ճարտարապետներին և նախագծողներին արձագանքել շրջակա միջավայրի աճող պահանջներին՝ չզիջելով ո՛չ ներքին, ո՛չ արտաքին ձևավորման գեղագիտական որակը կամ ստեղծագործական հավակնությունները։ Աշխարհի տարբեր վայրերում իրականացված նախագծերը ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են արևային տեխնոլոգիաները հարստացնել ճարտարապետությունը՝ առանց դրա ինքնատիպությունն ու արժեքը վնասելու։
Ուսումնասիրության օրինակ.
La Seine Musicale-ը, որը գտնվում է Փարիզի Սեգեն կղզում, ամենախոսուն օրինակներից մեկն է, թե ինչպես կարելի է BIPV-ն խելամիտ և ներդաշնակ կերպով ինտեգրել ժամանակակից ճարտարապետության մեջ։ Ավարտված 2018 թվականին և նախագծված Շիգերու Բան Արխիթեկտսի և Ժան դը Գաստինեի համագործակցությամբ՝ այս մշակութային համալիրը համադրում է յուրօրինակ ճարտարապետական լուծումներ և կայունության առաջադեմ գաղափարներ։
Այս նորարարական համալիրը հայտնի է ոչ միայն իր առանձնահատուկ դիզայնով և համերգային դահլիճներով, այլև արևային տեխնոլոգիաների առաջատար կիրառմամբ։
Շենքի կենտրոնական հատվածում տեղակայված է պտտվող արևային «առագաստ», որի վրա ինտեգրված են 470 BIPV վահանակներ։ Դրանցից 396-ը ակտիվորեն արտադրում են էլեկտրաէներգիա, իսկ մնացածը ծառայում են էսթետիկ նպատակների։ Արևային «առագաստը» հետևում է արևի շարժին՝ առավելագույնի հասցնելով արևային ճառագայթման օգտագործումը և միաժամանակ վերահսկելով շենքի ներքին տարածքների ստվերումը։
Այս BIPV համակարգը տարեկան արտադրում է մոտ 50–80 ՄՎտ⋅ժ մաքուր էլեկտրաէներգիա, որը ապահովում է շենքի ընդհանուր էլեկտրաէներգիայի պահանջների մոտ 5–8%-ը։
La Seine Musicale-ը ոչ միայն համերգասրահ է, այլև կայուն քաղաքային նախագծման առաջադեմ օրինակ։ Կառույցը արժանացել է բարձրակարգ բնապահպանական հավաստագրերի, այդ թվում՝ HQE և BiodiverCity պիտակներին, և ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է վերականգնվող էներգիան խելամիտ և ներդաշնակ կերպով ինտեգրել լայնածավալ հանրային ճարտարապետության մեջ։Դեպի արևային էներգիայով սնվող ճարտարապետական ապագա
La Seine Musicale-ի նման նախագծերը հստակ ցույց են տալիս, որ էներգաարդյունավետ ճարտարապետության ապագան սահմանափակված չէ միայն ավանդական արևային համակարգերով։ Քաղաքների խտության աճին և ճարտարապետական պահանջների բարձրացմանը զուգահեռ՝ BIPV-ն առաջարկում է հզոր այլընտրանք՝ հնարավորություն տալով շենքերին արտադրել վերականգնվող էներգիա՝ միաժամանակ պահպանելով ճարտարապետական ներդաշնակությունն ու էսթետիկ տեսքը։
Այս մոտեցումը հատկապես արդիական է բնակելի, կոմերցիոն և հանրային տարածքների համար, որտեղ դիզայնը, կայունությունը և արդյունավետությունը պետք է համադրվեն մեկ ամբողջական լուծման մեջ։ BIPV-ն թույլ է տալիս, որ էներգիայի արտադրությունը դառնա առօրյա ճարտարապետության բնական բաղադրիչ:
Այս արագ փոփոխվող միջավայրում Solaron-ը հաստատվել է որպես տարածաշրջանային առաջատար՝ BIPV լուծումների մշակման և արտադրության ոլորտում։ Իրականացված նախագծերի միջոցով ընկերությունը նպաստում է BIPV տեխնոլոգիաների ճանաչելիության բարձրացմանը Հայաստանում և աջակցում է կայուն շինարարության մշակույթի ձևավորմանը։
Տես նաև՝ https://www.solaron.am/en/bipv-bapv/
Այս շարքը շարունակելի է, և առաջիկայում կներկայացվեն նոր օրինակների ուսումնասիրություններ։ Արդեն ակնհայտ է, որ ապագայի շենքերը ոչ միայն կպաշտպանեն և կոգեշնչեն մարդկանց՝ ձևավորելով մեր քաղաքների դիմագիծը, այլև կդառնան մաքուր էներգիա արտադրող համակարգեր՝ որպես իրենց ճարտարապետական ինքնության անբաժանելի մաս։